W dzisiejszym dynamicznym świecie, w którym informacje bombardują nas z każdej strony, utrzymanie uwagi staje się wyzwaniem dla wielu branż, w tym również dla przemysłu muzycznego. W tym artykule skoncentrujemy się na problemie utrzymania uwagi słuchaczy, wynikającym z wpływu tzw. „ekonomii uwagi”. Ekonomia uwagi jest decydującą siłą, która kształtuje współczesny cyfrowy świat.

Ekonomia zainteresowania

Coraz częściej pojęcie „ekonomia uwagi” jest używane do opisania działalności wydawców mediów. Dotyczy ona także branży muzycznej. Tim Wu mówi, że uwaga to „zdolność do blokowania niemal wszystkich bodźców i koncentracji” (The Attention Merchants. The Epic Struggle to Get Inside Our Heads, Atlantic Books, 2017). Uwaga dotyczy zarówno dobrobytu społecznego, jak i osobistego. Każdy ma swoją pulę uwagi, więc jest to dobro ograniczone o które należy zadbać dla swojej korzyści.

Kiedyś ekonomia kojarzona była z przemysłem, pieniędzmi, cenami, inwestowaniu, oszczędnościach, prawie podaży i pobytu. Ale świat się zmienił. Powstała „nowa ekonomia”, która podlega prawu dematerializacji. Dla „starej ekonomii” uwaga nie była najważniejszym dobrem.

Różne definicje „zakresu uwagi”

  • ilość czasu spędzonego na skupieniu się na zadaniu, zanim nastąpi rozproszenie (Wikipedia);
  • okres czasu, podczas którego czyjąś uwagę skupia coś szczególnego (Collins Dictionary);
  • długość czasu, przez który ktoś jest w stanie skoncentrować się na czymś (Oxford Learnerners Dictionaries);
  • przedział czasu, podczas którego dana osoba może skoncentrować się na pojedynczym przedmiocie, idei lub działaniu (Dictionary.com);
  • długość skupienia się (lub poświęcenia) na czymś lub na zadaniu, zanim nastąpi potrzeba przerwy lub rozproszenia (WebMD);
  • czas, przez jaki dana osoba może skupić swoje myśli i zainteresowanie na czymś (Cambridge dictionary).

Ludzka uwaga maleje

Według badań Microsoftu na temat „attention span” (Microsoft attention spans, Spring 2015), czyli czasu trwania koncentracji człowieka, ludzka uwaga skurczyła się do zaledwie ośmiu sekund. To spadek o 25% w ciągu kilku lat, co stanowi istotny czynnik wpływający na dzisiejszy przemysł muzyczny. Oznacza to, że rasa ludzka jest o całą sekundę niżej od… złotej rybki.

W świecie, w którym informacje są podawane w błyskawicznym tempie, walka o uwagę stała się kluczowym wyzwaniem dla artystów, wytwórni i platform streamingowych.

„Wygląda na to, że czas uwagi przydzielony w naszych zbiorowych umysłach ma określoną wielkość, ale elementy kulturowe konkurujące o tę uwagę stały się gęstsze”. — Profesor Sune Lehmann, Duński Uniwersytet Techniczny.

Zmiana nawyków słuchania a wpływ na przemysł muzyczny

Nawyki słuchania konsumentów uległy znaczącym zmianom, co z kolei spowodowało ewolucję w sposobie wydawania muzyki przez wytwórnie i artystów. Muzyka stała się uzależniona od uwagi, a subskrypcje muzyczne pogłębiają negatywne skutki ekonomii uwagi. W świecie, gdzie „streamowalność” często przeważa nad samą jakością muzyczną, utrzymanie uwagi staje się coraz trudniejsze.

„W grze opartej na ekonomii uwagi, wolumenie i prędkości, platforma streamingowa jest głodną bestią, która jest wiecznie nienasycona. Każda nowa piosenka to kolejny kaloryczny wkład, który zaspokoi apetyt.” Mulligan, M. (2021, January 15). Music has developed an attention dependency.

Popularna muzyka a zmiany zgodne z ekonomią uwagi

Badania pokazują, że muzyka popularna zmienia się, aby przyciągać więcej uwagi słuchaczy. Wpływa to na różnorodność i oryginalność tworzonych utworów, ponieważ dynamiczne dostosowywanie się do oczekiwań rynku staje się normą.

Muzyka typu „kliknięcie” (clickbait) jest najbardziej popularna. Ponadto, gdy pojawia się kolejny utwór, który przyciąga uwagę słuchacza, czas skupienia uwagi na muzyce się skraca, gdy pojawia się kolejny utwór.

Wpływ nadmiernego polegania na automatyzacji

Współczesne trendy muzyczne, takie jak nadmierne poleganie na automatyzacji, zwłaszcza za pomocą technologii autotune, mogą przyczyniać się do utraty autentyczności w muzyce. Słuchacze, coraz bardziej świadomi manipulacji dźwiękiem, mogą tracić zainteresowanie, gdy utwory tracą swoją naturalność.

„W tym świecie 'streamowalność’ przewyższa muzykalność, przez co cierpi nie tylko kultura. Przebijanie się przez bałagan składający się z 50 000 nowych utworów każdego dnia zapewnia również malejące zwroty z wydatków marketingowych. Wytwórnie muszą wydać więcej, aby uzyskać słabsze wyniki”. Mulligan, M. (2021, January 15). Music has developed an attention dependency.

Marketing muzyczny a nadmierna wizualizacja

Taktyki marketingowe skupiające się zbyt mocno na wizualizacjach, zwłaszcza w erze mediów społecznościowych, również mogą mieć negatywny wpływ na utrzymanie uwagi słuchaczy. Skupienie się jedynie na atrakcyjnym wizerunku artysty może prowadzić do sytuacji, w której sama jakość muzyczna zostaje zepchnięta na drugi plan.

Wnioski i perspektywy na przyszłość

Wnioski z przeprowadzonych badań jednoznacznie wskazują, że ekonomia uwagi ma istotny wpływ na dzisiejszy przemysł muzyczny. Dlatego artystom, wytwórniom i platformom streamingowym zaleca się dostosowanie się do zmieniających się nawyków słuchaczy oraz znalezienie równowagi między przyciąganiem uwagi a zachowaniem wysokiej jakości muzycznego doświadczenia. Bez tej równowagi, branża muzyczna może napotkać trudności w utrzymaniu lojalności i zaangażowania słuchaczy w erze szybkich zmian i krótkotrwałych trendów.

Jak w takim środowisku będzie zachowywać się fizyczny format płyty winylowej? Winyl absorbuje zdecydowanie więcej czasu niż 8 sekund. Czy to oznacza, że płyta winylowa stanie się „hamulcowym” zachodzących zmian?

Wydaje się, że winyl nie zatrzyma zmiany upodobań konsumentów muzyki, ale przyczynić się może do ponownego odkrywania muzyki jako takiej, w pełnej jej krasie i różnorodności. Jestem pewien, że winyl zachowa swoją wartość jako ponadczasowy autentyczny nośnik muzyczny.

A jak Ty uważasz? Podziel się swoim komentarzem poniżej.

Kategorie